Απλοική Επιστήμη, κοινώς ημιμάθεια, ο μηχανισμος της ηδονής και της εξάρτησης

Επιστήμη επιπέδου κυριακάτικων φυλλάδων


Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η ευφορία, ή ακριβέστερα η ηδονή, είναι ένα νόμισμα με δύο όψεις: μια ιδιαίτερα ευχάριστη και μια εξαιρετικά αρνητική.

Ο άντρας που αναγνωρίζει το ερωτικό κάλεσμα στο βλέμμα μιας όμορφης γυναίκας. Το σώμα μιας κοπέλας που λικνίζεται αυτάρεσκα νιώθοντας το θαυμασμό που προκαλεί το πέρασμά της.


Το βρέφος που χαμογελά πανευτυχές πάνω στο μητρικό στήθος.



Όλες αυτές είναι εκδηλώσεις ενός θεμελιώδους βιολογικού μηχανισμού, κοινού στους ανθρώπους και στα ζώα, ο οποίος προκαλεί την ηδονή.



Αυτό το μηχανισμό τον δημιούργησε η εξέλιξη πριν από εκατομμύρια χρόνια για να «πείσει» τις πρώτες μορφές ζωής να τρέφονται, να ζευγαρώνουν και να πολλαπλασιάζονται ώστε να εξασφαλιστεί η επιβίωση των ειδών.


Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η ευφορία, ή ακριβέστερα η ηδονή, είναι ένα νόμισμα με δύο όψεις: μια ιδιαίτερα ευχάριστη και μια εξαιρετικά αρνητική.



Η σκοτεινή όψη της ηδονής σχετίζεται άμεσα με τη δράση των ναρκωτικών ουσιών: αλκοόλ, νικοτίνη, οπιούχα, όπως η μορφίνη και η ηρωίνη, κ.ο.κ. Αυτές οι ουσίες λειτουργούν στον οργανισμό ως δούρειος ίππος. Εκμεταλλεύονται τους βιολογικούς μηχανισμούς της ηδονής, προκαλώντας μια κατάσταση ολοκληρωτικής υποδούλωσης του ατόμου: την «εξάρτηση».



Η εξάρτηση είναι μια παθολογική κατάσταση του εγκεφάλου που οδηγεί αναπόδραστα εκατομμύρια ανθρώπους σε μια διαρκή και απελπισμένη αναζήτηση του αισθήματος ηδονής, που μόνο η χρήση και, συνήθως, η κατάχρηση αυτών των ουσιών μπορεί να τους εξασφαλίσει.


Αντίθετα, η έλλειψή τους προκαλεί μια μεγάλη γκάμα από οργανικές αντιδράσεις - από την έντονη ανησυχία και νευρικότητα, μέχρι τις σοβαρές κρίσεις στέρησης.



Σήμερα, ευτυχώς, οι ίδιες επιστημονικές έρευνες που μας αποκαλύπτουν τις σκοτεινές πτυχές των ναρκωτικών δημιουργούν και τα όπλα που μας απελευθερώνουν από την εξάρτησή τους. Καθώς, επίσης, και νέες φαρμακευτικές ουσίες για τους έντονους πόνους ή τη θεραπεία της παχυσαρκίας.



Τα ναρκωτικά είναι πολλά, όμως οι βασικές ουσίες που προκαλούν εξάρτηση είναι πέντε, όλες φυσικής προέλευσης: το αλκοόλ, η νικοτίνη, η κοκαΐνη, η τετραϋδροκανναβινόλη  -η ενεργός ουσία που περιέχεται στη μαριχουάνα και στο χασίς- και το όπιο - από το οποίο παράγονται η ηρωίνη και η μορφίνη. Αυτά είναι τα «κλασικά» ναρκωτικά, που συνοδεύουν την ανθρωπότητα από αρχαιοτάτων χρόνων.



 Άραγε έχουν κάτι το «μαγικό» ή «διαβολικό» αυτές οι ουσίες και μπορούν να υποδουλώσουν τόσους ανθρώπους; Οι επικρατέστερες απαντήσεις που δόθηκαν μέχρι σήμερα είναι κυρίως ψυχολογικής, κοινωνιολογικής ή ηθολογικής φύσης.



Η μελέτη του εγκεφάλου, όμως, αποκαλύπτει ότι οι αιτίες πρέπει ν΄ αναζητηθούν αλλού. Πιο συγκεκριμένα, στους εγκεφαλικούς μας μηχανισμούς της απλής ευχαρίστησης και της ηδονής.



Το συναίσθημα που περιγράφουμε ως ευφορία, απόλαυση ή ηδονή δεν αποτελεί ένα αυστηρά ψυχολογικό ή κοινωνικό φαινόμενο, αλλά, πάνω απ΄ όλα, ένα σημαντικό βιολογικό μηχανισμό.



Αυτό τον αρχαιότατο μηχανισμό τον «επινόησαν» τα έντομα και τα μαλάκια πριν από εκατομμύρια χρόνια. Ο άνθρωπος, ως μακρινός απόγονός τους, τον κληρονόμησε απ΄ αυτά. Αν λοιπόν, εξηγούν οι ειδικοί, αυτός ο μηχανισμός διατηρήθηκε από την εξέλιξη για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, ασφαλώς και είναι απαραίτητος για την επιβίωση των οργανισμών.



Αν δεν υπήρχε αυτός ο «μηχανισμός της ηδονής», κανένα ζώο δε θα ζευγάρωνε ούτε καν θα έτρωγε, γιατί τόσο η μια όσο και η άλλη λειτουργία απαιτούν την καταβολή μεγάλης προσπάθειας, την οποία δε θα έκαναν ποτέ οι οργανισμοί αν  έλειπε το «βραβείο» της ηδονής που προσφέρουν αυτές οι κουραστικές δραστηριότητες.



Γι΄ αυτό το λόγο, ανάμεσα στα εκατό δισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα (νευρώνες) που συγκροτούν τον εγκέφαλό μας, υπάρχει μια οικογένεια από μερικές χιλιάδες νευρώνες των οποίων η αποστολή είναι να μας προκαλούν ηδονή  - να διεγείρουν το κέντρο της ηδονής.



Ακριβώς επειδή ευνοούνται από τους νόμους της εξέλιξης, αυτά τα κύτταρα, όποτε ενεργοποιούνται από ερεθίσματα που αποδεικνύονται ωφέλιμα  για την επιβίωση και τη διατήρηση του είδους, παράγουν το συναίσθημα της ηδονής.



Εκτός από τη διατροφή και την ερωτική πράξη, ενέργειες που παράγουν δυνατές συγκινήσεις είναι η εξολόθρευση του αντιπάλου και η κατάκτηση νέων εδαφών για κυνήγι, στις αρχαίες κοινωνίες, ή η αύξηση των χρημάτων και της εξουσίας στο σύγχρονο κόσμο.



Αλλά ακόμα και η καλή βαθμολογία στο σχολείο προσφέρει μεγάλη ευχαρίστηση. Όταν όμως η πράξη που μας χαρίζει ηδονή επαναλαμβάνεται, τα αρχικά επίπεδα ικανοποίησης μειώνονται.



Η ευχαρίστηση που μας προσφέρει η τρίτη μερίδα από το αγαπημένο μας φαγητό δεν είναι ίδια με την πρώτη μπουκιά.


Για τα περισσότερα διεγερτικά, όπως η σοκολάτα, το σεξ ή το χρήμα, η «ευχαρίστηση» έχει τελικά ένα πλαφόν, ένα ανώτατο όριο.



Αυτό σημαίνει ότι η «επιθυμία» μπορεί να αυτορρυθμίζεται, με αποτέλεσμα οι συμπεριφορές με κίνητρο την αναζήτηση της ηδονής να μην καταλήγουν  βασανιστικές εμμονές - υπερβολή που βλάπτει και θέτει σε κίνδυνο την επιβίωση του οργανισμού.



Τα κυριότερα ναρκωτικά ονομάζονται «εθιστικές ουσίες», γιατί προκαλούν εθισμό και «σύνδρομο στέρησης» - ο οργανισμός συνηθίζει εύκολα σε μια ορισμένη δόση και για να «ικανοποιηθεί» πρέπει να την αυξήσει. Αυτό συμβαίνει γιατί τα ναρκωτικά «βραχυκυκλώνουν» αυτό το λεπτό μηχανισμό αυτορρύθμισης του οργανισμού.



«Η ευχαρίστηση που προκαλούν εξαφανίζεται αρκετά γρήγορα, όπως συμβαίνει με το σεξ και την τροφή», εξηγούν οι Ράντολφ Νες και Kεν Μπίριτζ, δύο ψυχίατροι του πανεπιστημίου Anna Arbour στο Μίτσιγκαν.



Και συνεχίζουν: «Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην ηδονή που προκύπτει από τη διατροφή ή το σεξ και την ηδονή που προσφέρει η χρήση ναρκωτικών. Οι εθιστικές ουσίες βραχυκυκλώνουν το σύστημα αυτορρύθμισης, με αποτέλεσμα η –επιθυμία- να μένει πάντα ζωντανή.



Ενώ δηλαδή η επιθυμία για τροφή ικανοποιείται μετά από μερικά πιάτα, η επιθυμία του τοξικομανούς παραμένει άσβεστη και σταδιακά γίνεται σφοδρή ανάγκη, βασανιστική εμμονή και, τέλος, μόνιμη εξάρτηση».



Πώς καταφέρνουν οι εθιστικές ουσίες να μας «βραχυκυκλώνουν»; Παρεισδύουν και υποκαθιστούν τις φυσικές χημικές ουσίες (νευροδιαβιβαστές), του οποίους χρησιμοποιούν οι νευρώνες για να «μιλούν» μεταξύ τους. Συγκεκριμένα, μεταβάλλουν τον «κύκλο της ντοπαμίνης».



Τα ναρκωτικά εξαπατούν τους νευρώνες, παρακάμπτοντας τους μηχανισμούς ελέγχου που εκείνοι διαθέτουν κατά της υπερβολικής επιθυμίας. Η σημαντική ανακάλυψη του ακριβούς μηχανισμού εξαπάτησης των νευρώνων γεννά πολλές ελπίδες για μια νέα αποτελεσματική αντιμετώπιση της εξάρτησης από τα ναρκωτικά.



Πηγή: focus
,

Πηγή: http://www.voria.gr/article/o-mixanismos-tou-ethismou-kai-tis-exartisis

ΝΑ ΓΙΑΤΙ ΓΥΡΝΩ ΜΕΣ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Στίχοι:  

Βασίλης Τσιτσάνης

Μουσική:  

Βασίλης Τσιτσάνης

1.

Μάρκος Βαμβακάρης & Σοφία Καρίβαλη

Να γιατί γυρνώ μες στην Αθήνα
να γιατί πάντα τα κοπανώ
γιατί έχω εγώ μεράκι
έχω μέσα μου σαράκι
για μια όμορφη κοπέλα π’ αγαπώ, βρε αμάν, αμάν
γι αυτήν εγώ θα τρελαθώ

Να γιατί περνώ απ’ τη γειτονιά σου
να γιατί σε φέρνω απ’ το κοντό
γιατί μ’ έκανες μικράκι
κι έχω το διπλό φαρμάκι
για μια νύχτα που σε γνώρισα κι εγώ, βρε αμάν, αμάν
ζαλίστηκα πια δε βαστώ

Να γιατί γυρίζω με τ’ αμάξι
να γιατί σιγά σιγά περνώ
για ένα σου γλυκό φιλάκι
για να φύγει το φαρμάκι
γιατί εσένα κοπελιά μου αγαπώ, βρε αμάν, αμάν
στο ξαναλέγω σ’ αγαπώ

Κάθε βράδυ θα σε περιμένω

 Συνθέτης: Βαμβακάρης.Στιχουργός Βαμβακάρης.Έτος ηχογρ.1935




Κάθε βράδυ θα σε περιμένω
κι όπου θέλω εγώ θα σε πηγαίνω
θέλω από 'σε να μ' αγαπήσεις
παιχνιδιάρα
τη φλόγα της καρδιάς μου να μου σβήσεις
Δις

Γιατί θες μικρό ν' αναστενάζω
μάγκικα βρισιές να σ' αραδιάζω
μια που λες πως είσ' απ' τον Περαία
παιχνιδιάρα
να μου ξηγιέσαι όμορφα κι ωραία
κι αφου λες πως είσ' απ' την Αθήνα
Ζοζεφίνα
να μου ξηγιέσαι όμορφα και φίνα

Κάθε βράδυ ραντεβού μαζί μου
κι όλο σένα θ' αγαπώ πουλί μου
έλα πάψε πια να με παιδεύεις
παιχνιδιάρα
και από μένα θα 'χεις ότι θέλεις
Δις

Άφησε μικρό μου τα γινάτια
πάψε πια που μ' έκανες κομμάτια
γιάνε μου χαρά μου τη καρδιά μου
παιχνιδιάρα
για να μου σβήσεις φως μου το σεβντά μου

Το μέγα το μυστήριο της ζωής - 1998

Το μέγα το μυστήριο της ζωής - 1998  


    Το μέγα το μυστήριο της ζωής - 1998         

    
Στίχοι: 
Στάθης Παχίδης
Μουσική: 
Στάθης Παχίδης
    1.    Άγαμοι Θύται       

Τρεις γερο μπαμπαλήδες περιωπής
απόμαχοι ερώτων κι ηδονής
σε καφενείο λιάζονταν
και το επεξεργάζονταν
το μέγα το μυστήριο της ζωής.

Κορίτσια στο ποτήρι να τα πιεις
μαζεύαν ήλιο γύρω ολημερίς
κι οι γέροι μόνο βλέμματα
δεν άναβαν τα αίματα
τι θέλει, τι μπορεί ένας μπαμπαλής.

Το `πε ο Γουλιέλμος Τέλος
το κορμί δεν έχει τέλος
σ’ όποια ηλικία κι αν διαβείς.
Το `μαθα απ’ τον Τισσαφέρνη
μέχρι και καράβι σέρνει
μέγα το μυστήριο της ζωής.

Το `χε πει και ο Σπινόζα
η ζωή δεν είναι πόζα
άλλο αν θέλεις κι άλλο αν μπορείς.
Το `γραψε και ο Τολστόι
απο μέσα θα σε τρώει
μέγα το μυστήριο της ζωής.

Στο τέλος τώρα πια της διαδρομής
μη βγάλεις την τσατσάρα
να φτιαχτείς. Γνωστοί πολλοί
κοιτάζουνε και αποδοκιμάζουνε
και άντε να βρεις
μέρος να κρυφτείς.

Το ’πε ο Γουλιέμος .........  

Η νύχτα θέλει νάζια και θέλει σε γρανάζια

Στίχοι: Ελένη Γιαννατσούλια
Μουσική: Αλέξης Παπαδημητρίου
Πρώτη εκτέλεση: Δήμητρα Παπίου

Άσε τις λέξεις, είναι "μην μπλέξεις",
μιλάει το κορμί.
Ξέχνα την ώρα και ζήσε τώρα
κάθε στιγμή.
Μόνο γι' απόψε έλα και κόψε
του φόβου το σκοινί.
Μ' ένα φεγγάρι ζήτα μου χάρη
ως το πρωί.

Η νύχτα θέλει νάζια
και θέλει σε γρανάζια
δικά μου να μπλεχτείς.
Φωτιά βάλε στα λόγια
και σπάσε το ρολόγια·
και θα δεις.

Μέχρι να φέξει θαύματα έξι
θα 'χουν εδώ συμβεί.
Όταν ξανάρθεις, άλλο τι θα 'χεις;
Την αμοιβή.
Άσε το χρόνο, κράτα με μόνο
και λέξη μη μου πεις.
Τέτοια συνήθεια είναι στ' αλήθεια
θέμα ζωής.

Πετροβολούσα τη ζωή

Στίχοι: Γιώργος Σαμολαδάς
Μουσική: Απόστολος Καλδάρας
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Πάριος


Εγώ από μικρό παιδί
πετροβολούσα τη ζωή,
κι όπου αντάμωνα τον πόνο
τον εκέρναγα κρασί.

Μα οι πέτρες όλες που 'ριξα
απάνω μου όλες πέφτουν,
μετράω τα χτυπήματα
που τελειωμό δεν έχουν.

Για της γυναίκας την καρδιά
έπεφτα μέσα στη φωτιά
και της μοίρας τα χαστούκια
πετροβόλαγα κι αυτά.

Παράλογα αγαπάς - 1985

Παράλογα αγαπάς - 1985             Στίχοι:  Χριστόφορος Μπαλαμπανίδης Μουσική:  Χρήστος Νικολόπουλος     1.    Ελένη Βιτάλη       Μανία που την έχεις να `σαι πάντα σοβαρός όταν λες πως μ’ αγαπάς και μ’ αγκαλιάζεις κι ενώ μου λες πως είναι ο έρωτάς μας αρχηγός μια ζωή θες εσύ να διατάζεις Παράλογα αγαπάς, παράλογα μιλάς παράλογα μου φέρεσαι μωρό μου αντί να με φιλάς, να με γλυκοκοιτάς σαν ξένος δίπλα μου έρχεσαι Παράλογα αγαπάς, παράλογα μιλάς παράλογα μου φέρεσαι μικρό μου αντί να με φιλάς, να με γλυκοκοιτάς σαν ξένος δίπλα μου έρχεσαι Σπουδαίο παίρνεις ύφος κι έτσι που `σαι σοβαρός θα νομίζεις πως φοβάμαι μη σε χάσω μα μάθε ότι είσαι φαντασμένος και μικρός κι ότι εγώ στο χωρισμό θα φτάσω Παράλογα αγαπάς, παράλογα μιλάς παράλογα μου φέρεσαι μωρό μου αντί να με φιλάς, να με γλυκοκοιτάς σαν ξένος δίπλα μου έρχεσαι Παράλογα αγαπάς, παράλογα μιλάς παράλογα μου φέρεσαι μωρό μου αντί να με φιλάς, να με γλυκοκοιτάς σαν ξένος δίπλα μου έρχεσαι

	Ρίξε μια ζαριά καλή - 1971
	Στίχοι:   Κώστας Βίρβος Μουσική:   Γρηγόρης Μπιθικώτσης 1. Γρηγόρης Μπιθικώτσης 2. Αντώνης Καλογιάννης Ρίξε μια ζαριά καλή και για μένα βρε ζωή Φέρε και καμιά εξάρες, φτάνουν πια ντόρτια και δυάρες Φτάνουν πια τόσοι καημοί Φέρε και καμιά εξάρες, φτάνουν πια ντόρτια και δυάρες Φτάνουν πια τόσοι καημοί Ρίξε μια ζαριά καλή και για μένα βρε ζωή Και για μένα βρε ζωή ρίξε μια ζαριά καλή Φίλος και λαβωματιά κι ειν’ η αγάπη μου φωτιά Πού να πω τα βάσανά μου, πού να πω τα μυστικά μου που μου καίνε την καρδιά Ρίξε μια ζαριά καλή και για μένα βρε ζωή Και για μένα βρε ζωή ρίξε μια ζαριά καλή Δεν είμαι παιδί κακό, γιατί θέλεις να πονώ Έφτασε η ψυχή στο στόμα, μ’ ένα ασσόδυο ακόμα απ’ τον κόσμο θα χαθώ Ρίξε μια ζαριά καλή και για μένα βρε ζωή Και για μένα βρε ζωή ρίξε μια ζαριά καλή

Στίχοι:  

Χρήστος Αργυρόπουλος

Μουσική:  

Απόστολος Καλδάρας

	1.	Βίκυ Μοσχολιού
	2.	Δήμητρα Γαλάνη
	3.	Μαρινέλλα     Φωνητικά: Γιώργος Νταλάρας
	4.	Δήμητρα Γαλάνη & Ελευθερία Αρβανιτάκη & Ελένη Τσαλιγοπούλου & Μαρινέλλα & Γλυκερία
	5.	Ειρήνη Χαρίδου

Δεν ξέρω πόσο σ’ αγαπώ
μέτρο δεν έχει η αγάπη
είναι απ’ τον ήλιο πιο ψηλά
και δεν τη φτάνει μάτι

Ήταν μια σπίθα στην αρχή
και μιας βροχής ψιχάλα
κι έγινε η σπίθα πυρκαγιά
και πέλαγος η στάλα

Η αγάπη που μας έδεσε
πόνο δε θα γνωρίσει
είμαστε δυο σταλαγματιές
από την ίδια βρύση

Ήταν μια σπίθα στην αρχή
και μιας βροχής ψιχάλα
κι έγινε η σπίθα πυρκαγιά
και πέλαγος η στάλα